Drumstick cultivation

સરગવાની ખેતી ખેડુતમિત્રો માટે પુરક

આવક મેળવવા માટેની અનેરી તક

Drumstick cultivation ગુજરાતમાં વડોદરા, આણંદ, ખેડા, સાબરકાંઠા અને મહેસાણા જીલ્લામાં સરગવાની ખેતીનો (Drumstick cultivation) વ્યાપ દિવસે દિવસે વધતો જાય છે. કિચન ગાર્ડનમાં સરગવાનું સ્થાન નિશ્ચિત રૂપે જોઈ શકાય છે. સરગવાની આધુનિક ખેતી પદ્ધતિ માટે અગત્યના મુદ્દા આ પ્રમાણે છે.

સરગવાની ખેતી વિશે માહિતી

Drumstick cultivation
Drumstick cultivation

જમીન

સરગવો સામાન્યત: દરેક જગ્યાએ થાય છે, પરંતુ રેતાળ તથા ગોરાડુ ફળદ્રુપ જમીન ખૂબ જ અનુકૂળ છે. સામાન્ય રીતે શેઢાપાળાની પડતર જમીન, મધ્યમ કાળી, બેસર પ્રકારની સારા નિતારવાળી જમીન અનુકૂળ છે. જમીનમાં સેન્દ્રિય તત્વો વધુ પ્રમાણમાં હોય તો વધુ માફક આવે છે. સરગવો નદી-ઝરણાંની રેતાળ જમીનમાં પણ ઉગાડી શકાય છે.

હવામાન

ગરમ અને ભેજવાળુ સમશીતોષ્ણ હવામાન ખૂબ જ અનુકૂળ છે. વધુ પડતી ગરમી કે ઠંડી ઝાડની વૃદ્ધિ અને વિકાસને અવરોધે છે.

વાવેતર

સરગવાનું વાવેતર બીજ તથા પાકટ મધ્યમ જાડાઈના (૧.૫ થી ૨.૦ ઈચ) કટકા તથા ઢાલાકાર આંખ કલમથી થાય છે.

સુધારેલી જાતો

(૧) પી.કે.એમ.-૧ ; તામિલનાડુ કૃષિ યુનિ. કોઈમ્બતુર દ્વારા ભલામણ કરેલ જાત છે. વાવણી બાદ છ માસ પછી શીંગો ચાલુ થાય છે જે ૬૫ થી ૭૦ સે.મી. લંબાઈની, ગાઢા લીલા રંગની, મધ્યમ જાડાઈની હોય છે. અંદાજીત પ0 થી ૬૦ કિલોગ્રામ ઝાડ દીઠ વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા ઘરાવે છે.

(૨) કોંકણ રૂચિરા : કોંકણ કૃષિ વિદ્યાપીઠ, દાપોલી દ્વારા તૈયાર કરેલ જાત છે. આ જાતની શીંગો લીલા રંગની, વધુ ગર્ભ ઘરાવતી ૫૦ થી ૫૫ સે.મી. લાંબી, સ્વાદિષ્ટ છે. અંદાજીત ૪૦ કિ.ગ્રા. પ્રતિ વર્ષ ઝાડ દીઠ ઉત્પાદન આપે છે.

(૩) જાફના : આ જાતની શીંગો ૭0 થી ૯0 સે.મી. લંબાઈની, પોચા ગર્ભવાળી, સ્વાદિષ્ટ હોય છે. અંદાજીત ૪૦ કિ.ગ્રા. પ્રતિ ઝાડ વાર્ષિક ઉત્પાદન આપે છે.

(૪) લોકલ (સ્થાનિક) : આ ઉપરાંત રાજ્યમાં વિસ્તાર પ્રમાણે સ્થાનિક જાતોની ખેતી થાય છે.

લીલો સરગવો:સૌરાષ્ટ્રના જૂનાગઢ, પોરબંદર વિસ્તાર.

કારેલીયો સરગવો : ભાવનગર વિસ્તાર

ટૂકો સરગવો : ઓડ, મહીંકાંઠાના વિસ્તાર માટે, શીંગો ભરાવદાર, જાડાઈ ઘરાવતી ૩૦ થી ૪૦ સે.મી. લંબાઈ હોય છે. ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટતા ધરાવે છે.

રોપણી

સામાન્ય રીતે ઉનાળામાં ૪૫ સે.મી. x ૪૫ સે.મી. x ૪૫ સે.મી.ના ખાડા ૬ મીટર x ૬ મીટરના અંતરે તૈયાર કરવા. તેને સારા કહોવાયેલા છાણિયા ખાતર તેમજ ઊઘઈ નિયંત્રણ માટે પેરાથિયોન ડસ્ટ ૩૦ ગ્રામ ખાડા દીઠ છાણિયા ખાતર સાથે ભલામણ કરેલ રાસાયણિક ખાતર મિશ્રણ કરી ખાડા પૂરવા. ચોમાસાની શરૂઆત અગાઉ એપ્રિલ-મે માસમાં તૈયાર કરેલ રોપા કે કટકા કલમને રોપી, તુરત જ પિયત આપવું. જરૂરત પડે રોપાને લાકડી અગર વાંસનો ટેકો આપવો.

રાસાયણિક ખાતર

રોપણી સમયે પાયામાં ખાડા દીઠ ૧00 ગ્રામ ડીએપી અને ૧00 ગ્રામ પોટાશ છાણિયા ખાતર સાથે આપવું.

પૂર્તિ ખાતર

રોપણી બાદ ત્રણ માસે પ૦:૨૫:૨૫ ગ્રામ/છોડ દીઠ નાઈટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને પોટાશ યુક્ત ખાતર થડની આજુબાજુ ૩૦ થી ૪૫ સે.મી.ના અંતરે રીંગ કરી જમીનમાં આપી ગોડ કરવી. ત્યારબાદ છ માસે પ0 ગ્રામ નાઈટ્રોજન / છોડ દીઠ આપવો જોઈએ.

પિયત

ચોમાસામાં વરસાદ ખેંચાય તો જરૂરત મુજબ હળવું પાણી આપવું. ફૂલ બેસતી વખતે અને શીંગોના વિકાસ સમયે ૩૦ દિવસના અંતરે પિયત આપવા.

માવજત

જરૂરત મુજબ નીંદણ નિયંત્રણ કરી ખામણાને ગોડ મારવો. છોડ એકાદ મીટર ઊંચાઈના થાય ત્યારે અગ્રભાગ કાપી પ્રુનિંગ કરવું. વધુ ઉમરવાળા ઝાડને એકાદ મીટરની ઊંચાઈએથી થડ કાપી પ્રુનિંગ કરવું.

પાક સંરક્ષણ

સામાન્ય રીતે સરગવામાં રોગ અને જીવાતનું પ્રમાણ નહિવત્ જોવા મળે છે. છતાં પણ આંતરપાક લઈએ ત્યારે ચૂસિયા પ્રકારની જીવાતોનો ઉપદ્રવ થાય છે ત્યારે ભલામણ કરેલ શોષક પ્રકારની દવાના જરૂરત મુજબ એક થી બે છંટકાવ કરવા જરૂરી છે.

વિણી

સરગવામાં સુઘારેલી જાતોમાં છ માસ બાદ શીંગો ઉતારવા લાયક બને છે. સરખી લંબાઈની તંદુરસ્ત, મધ્યમ જાડાઈવાળી શીંગોને અંકોડીની મદદથી ઝાડની ડાળી કે થડને નુકશાન ન થાય તેમ ઉતારી, ગ્રેડિંગ કરી યોગ્ય કદની જૂડીઓ બનાવી, કાપડ, કંપના કે પૂંઠાના બોક્ષમાં પેકિંગ કરી બજારમાં મોકલવાથી અર્થક્ષમ ભાવો મળી રહે છે. વિણી પાંચ થી સાત દિવસના અંતરે નિયમિત કરવાથી સારૂં ઉત્પાદન સારું મેળવી શકાય છે.

ગુજરાતના ઘણાં પ્રગતિશીલ ખેડૂતો ખેતરના શેઢે કે પાળે સરગવાના વૃક્ષો ઉછેરી પૂરક આવક મેળવી રહ્યા છે અને સરગવાની ખેતીથી આર્થિક રીતે સદ્ધર બન્યાં છે. તમે પણ સરગવાની ખેતી અપનાવો અને ખેતી દ્વારા વધારે આવક મેળવો.

Drumstick cultivation

In Gujarat, in Vadodara, Anand, Kheda, Sabarkantha and Mehsana districts, the prevalence of drumstick cultivation is increasing day by day. The location of Sargana in the Kitchen Garden is definitely visible. The important points for modern farming method of Sargwani are as follows.

Drumstick cultivation
Drumstick cultivation

Drumstick cultivation

Land
Sargavo usually occurs everywhere, but sandy and loamy fertile soils are very favorable. Generally well drained soils, medium black, well drained soils are suitable. The more organic matter in the soil, the better. Sargavo can also be grown in the sandy soils of river-springs.

The weather
Hot and humid temperate weather is very favorable. Excessive heat or cold hinders the growth and development of the tree.

Planting
Sargana is sown with medium and thick (1.5 to 2.0 h) cut and sloping eye grafts.

Improved varieties
(1) PKM-1; Tamil Nadu Krishi Uni. Is the quality recommended by Coimbatore. After 6 months of sowing, the pods are started which are 5 to 20 cm. Length, dark green, medium thickness. It has an estimated annual production capacity of 50 to 60 kg per tree.

(2) Konkan Ruchira: A variety prepared by Konkan Krishi Vidyapeeth, Dapoli. The pods are green in color, with a high fetal size of 30 to 5 cm. Long, delicious. Approximately 50 kg. Yields per tree per year.

(2) Jaffna: The pods of this species are 60 to 70 cm. Length, fluffy fetus, delicious. Approximately 50 kg. Per tree gives annual yield.

(2) Local: In addition, local varieties are cultivated in the state according to the area.

Lilo Sargavo: Junagadh, Porbandar area of ​​Saurashtra.

Karelio Sargavo ઃ Bhavnagar area

Tuko Sargavo: Odd, for Mahikantha area, pods are plump, 30 to 50 cm thick. Have length. Very tasty.

Planting
Usually 3 cm in summer. x 2 cm To prepare pits of x 2 cm at a distance of 2 m x 2 m. To fill the pits by mixing the recommended chemical fertilizer with the so-called good manure compost as well as parathion dust 50 gm manure per pit for weed control. Plant seedlings or cuttings prepared in April-May before the onset of monsoon and irrigate immediately. If needed, support the seedlings with sticks or bamboo.

chemical fertilizer
At the time of planting, apply 100 g DAP and 100 g potash manure per pit at the base.

For the sake of fulfillment
Three months after planting apply 50: 4: 4 gm / nitrogen, phosphorus and potash fertilizer per plant at a distance of 30 to 4 cm around the trunk and apply in the soil. Then 50 gm nitrogen / plant should be given every six months.

Irrigation
If rain falls in monsoon, give light water as required. Irrigation at 30 days interval during flowering and pod development.

Fitness
Weed control and weed as required. Pruning when the plants reach a height of one meter. Pruning older trees by cutting the trunk from a height of one meter.

Crop protection
Diseases and pests are generally negligible in Sargava. However, in case of infestation of sucking type pests when intercropping, it is necessary to spray one to two as per the requirement of the recommended absorbent type of medicine.

Vini
In the improved varieties in Sargava, the pods become viable after six months. Healthy, medium-thick pods of the same length are unloaded with the help of hooks without damaging the branches or trunks of the tree, graded and made into suitable sized judis, packed in cloth, vibrating or cardboard boxes and sent to the market at reasonable prices. A good product can be obtained by regular weaving at intervals of five to seven days.

Many progressive farmers of Gujarat are earning supplementary income by cultivating Sargwana trees in the fields and have become economically viable through Sargwana farming. You too should adopt Sargani farming and earn more income through farming.